poniedziałek, Kwiecień 23, 2007
posted by mks

Coraz częściej zadawane pytanie zarówno przez Młode Pary, właścicieli sal weselnych oraz djów i kapele weselne. Niestety z Zaiksem zawsze są niejasności i co najgorsze w każdym rejonie Polski pracownicy Zaiksu przekazują inne informacje, między innymi o tym kto i ile płaci. Tym samym jedni drugim zaprzeczają. Na oficjelnej stronie Zaiksu możemy odnaleść taki zapis:

WESELNE GRANIE
Krzysztof Lewandowski
ZAiKS

Pewnym jest, że domowe wesele przy odtwarzaczu CD w kręgu wyłącznie rodziny zwolnione jest z jakichkolwiek obowiązków wobec twórców, artystów wykonawców i producentów.

Mniejszy też kłopot będzie, gdy całość organizacji wesela powierzymy Domowi Weselnemu, restauracji lub u nich wynajmiemy salę.

Zarobkowe udostępnianie pomieszczeń w celu organizowania imprez z wykorzystaniem utworów objętych ochroną prawa, przeważnie poprzez ich wykonywanie lub odtwarzanie podczas wesel, jest wkroczeniem w autorskie prawa majątkowe opisane art.17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. Nr 80 z 2000 r. poz.904 , Dz.U. Nr 197 z 2002 r. poz. 1661, Dz.U. Nr 91 z 2004 r. poz. 869), wymaga uzyskania zezwolenia uprawnionych i nie wyczerpuje zwolnienia z art.23 ustawy (użytek osobisty).

Art.23 dotyczy tylko takiego korzystania z utworów w gronie osób będących w związku osobistym np. krewnych, powinowatych, bliskich przyjaciół, które ma charakter nieodpłatny a więc nikt bezpośrednio ani pośrednio nie odnosi z tego korzystania żadnych korzyści. Odpłatne udostępnianie pomieszczeń, lokali na organizację imprez np. wesel, których nieodłączną częścią jest korzystanie z cudzej twórczości (muzyki) wskazuje na co najmniej pośredni związek zarobku z tym korzystaniem. W tym kontekście nawet ceremonie religijne w tym ślub kościelny, przy okazji których osiągane są pośrednio lub bezpośrednio korzyści majątkowe lub artyści wykonawcy otrzymują wynagrodzenie, nie są zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na ich organizacje i zapłaty wynagrodzeń autorskich (art.31 ustawy).

W myśl art.35 ustawy nawet wypełnienie przesłanek art.23 (użytku prywatnego) nie może naruszać normalnego korzystania z utworu lub godzić w słuszne interesy twórcy. Zarobkowanie przy okazji korzystania z utworów muzycznych podczas imprez weselnych przez wynajmującego pomieszczenia lub restauratora lub zespół muzyczny wkracza w interesy majątkowe twórców – bez ich twórczości muzycznej to zarobkowanie nie byłoby możliwe – i wymaga uzyskania na takie korzystanie zezwolenia Stowarzyszenia Autorów ZAiKS a w przypadku odtwarzania np. z płyt przez prowadzącego wesele DJa także organizacji chroniących prawa artystów wykonawców i producentów.

„Należy również zwrócić uwagę, że odpowiedzialność za naruszenie autorskich praw majątkowych ponosi nie tylko bezpośredni sprawca, np. wykonawca utworu ale również osoby określone art. 422 kodeksu cywilnego” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie) tj. kto nakłonił, był pomocny, świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody.

Z uwagi na powyższe prowadzący działalność polegającą na udostępnianiu pomieszczeń lub organizowaniu w pełni imprez weselnych lub innych rodzinnych i okazjonalnych itp., podczas których wykorzystywana jest chroniona muzyka, zobowiązani są do zawarcia umowy licencyjnej na korzystanie z utworów muzycznych. Dom Weselny, restauracja prowadząc zawodowo działalność usługową dotyczącą organizacji wesel zobowiązana jest do zalegalizowania wszelkich aspektów świadczonej usługi. Nie oznacza to wcale, że kosztami wynagrodzeń autorskich nie zostaną obciążeni państwo młodzi (a najlepiej teściowa) w rachunku za całą usługę weselną.

W sytuacji gdy nowożeńcy zdecydują się samodzielnie organizować wesele i oni angażują kapelę, oczywiście płacąc jej za granie, to także oni są odpowiedzialni za uzyskanie zezwolenia (licencji) na korzystanie z utworów i zapłatę wynagrodzeń autorskich (tzw.tantiem) za wykonane utwory. Taką licencje może posiadać także kapela i ona odprowadzić tantiemy za wesele. Warto jednak żeby państwo młodzi to sprawdzili. W przypadku kapeli świadczącej usługi weselne też może znaleźć zastosowanie w/w art. 422 kc i zasada pierwszorzędnej odpowiedzialności profesjonalisty parającego się określonymi usługami. Tak więc kapela zawodowo i regularnie świadcząca usługę muzyczną na weselach powinna posiadać licencję ZAiKS na wykonywanie utworów i odprowadzać wynagrodzenia autorskie za granie na weselach, bez względu na to gdzie się to granie odbywa.
Przywilejem twórcy, posiadającego tzw. wyłączne prawa do swego utworu, jest możliwość zgłoszenia roszczenia z tytułu naruszenia jego praw autorskich do każdego, kto z tego naruszenia skorzystał choćby pośrednio.

Jednocześnie należy uprzedzić, że odpowiedzialność za naruszenie majątkowych praw autorskich czyli wykonywanie cudzych utworów bez zezwolenia, obejmuje roszczenia opisane art.79 ustawy (wydanie uzyskanych korzyści, podwójne lub potrójne wynagrodzenie). Prawo przewiduje także odpowiedzialność karną opisaną art.115 ust. 3 lub 116 ustawy .

Natomiast w wywiadzie, który portal e-wesele.pl przeprowadził ze Szczecińskim dyrektorem Zaiksu czytamy, że nie ważne, gdzie jest impreza i kto ją prowadzi. I tak musimy zapłacić (od ilości gości, jeśli zespół ani dj nie pobiera opłaty za odtwarzanie muzyki).

Oto wspomniany wywiad (ze strony: e-wesele.pl):

- Czy za muzykę odtwarzaną na weselu należy odprowadzić tantiemy do ZAiKS-u?
Tak. Prawo autorskie wymaga, aby każdy użytkownik twórczości przed jej wykorzystaniem uzyskał zgodę autorsko uprawnionych. Tych uprawnionych w praktyce zastępuje ZAiKS. ZAiKS wyręcza więc użytkowników z obowiązku poszukiwania autora, a przez to także z ustawowej odpowiedzialności za naruszenie prawa autorskiego.- Kto powinien płacić – para młoda, zespół czy może wynajmujący pomieszczenie na imprezę?
Ten kto decyduje o wykorzystaniu cudzej twórczości, jej publicznym udostępnianiu, jest zobowiązany do uzyskania licencji ZAiKS-u i zapłaty twórcom utworu wynagrodzenia. W praktyce jest to: właściciel restauracji lub wynajmujący pomieszczenie lub też zespół muzyczny. Wydaje się, że Para Młoda podpisując umowę związaną z wynajęciem lokalu czy też z zespołem muzycznym, może wskazać w nich wyraźnie podmiot, który ureguluje wynagrodzenie autorskie i wystąpi o umowę licencyjną do ZAiKS-u.- Ile to kosztuje? Jak i gdzie płacić?
Wysokość wynagrodzeń autorskich wynosi 10% wynagrodzenia zespołu muzycznego, jednak nie mniej niż ryczałt określony w drodze negocjacji. Wynagrodzenie, które użytkownik zapłaci za korzystanie z utworów wynika z Tabeli Wynagrodzeń Autorskich. Zasadą generalną jest, by wysokość wynagrodzenia autora była proporcjonalna do skali i zakresu wykorzystania utworu. Wynagrodzenia autorskie regulujemy na podstawie zawartej umowy licencyjnej, w której wskazany jest rachunek bankowy. Można również dokonać płatności w biurze Dyrekcji Okręgu ZAiKS-u w Szczecinie przy pl. Batorego 5/1 lub też w naszych Inspektoratach w Koszalinie, Gorzowie Wlkp. i Zielonej Górze.- Czy miejsce imprezy ma znaczenie? (restauracja, pub, mieszkanie prywatne, remiza, imprezownia “na działkach” itd.)
Nie ma znaczenia miejsce, w którym odbywa się uroczystość weselna. Istotą jest fakt wykorzystywania chronionych utworów muzycznych.- Czy jest różnica w opłatach, gdy muzykę na weselu gra zespół muzyczny, dj, czy też jest np. odtwarzana z domowego sprzętu państwa młodych, nieodpłatnie, przez np. świadka lub kuzyna pasjonata?
Przy negocjacjach zmierzających do ustalenia wysokości wynagrodzeń autorskich, bierzemy pod uwagę m.in. wysokość wynagrodzenia zespołu muzycznego, wynagrodzenie DJ-a czy też ilość gości biorących udział w uroczystości. Chociażby te wymienione parametry pozwolą nam wstępnie określić stawkę ryczałtową. Możemy przyjąć, że średnio jest to ok. 100 – 150 zł. W większości przypadków jest to więc mniej niż 2 zł od jednego uczestnika uroczystości weselnej. Biorąc pod uwagę dzisiejsze realia jest to kwota do zaakceptowania. Tym bardziej, że umowa licencyjna zawarta z ZAiKS-em daje nam dostęp do utworów polskich jak i zagranicznych.- Czy ZAiKS kontroluje imprezy weselne pod tym względem? Jeśli tak czy kontrola odbywa się jednosobowo, czy też w asyście innych osób? Czy jest potrzebny dokument uprawomocniający kontrolę?
Zależy nam na tym, aby budować z użytkownikami partnerskie relacje. Istota polega na tym, aby było pełne zrozumienie tego, że praca autora polega na tworzeniu utworów (piosenek, wierszy, kompozycji itd.). Gdy utwór trafia do publiczności poprzez wykonanie lub odtworzenie, wówczas pojawia się wynagrodzenie dla autora. Tak jak każdy z nas, również autor oczekuje zapłaty za swoją pracę. W tym wypadku gwarantuje mu to ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Odpowiadając wprost na pytanie, potwierdzam, że ZAiKS podpisując umowę licencyjną, zastrzega sobie możliwość przeprowadzenia kontroli użytkownika. Każdy z Inspektorów Terenowych posiada legitymację służbową i pełnomocnictwo do określonych czynności.- We wcześniejszych pytaniach przedmiotem była impreza weselna – jak jest w przypadku np. imprezy firmowej, bankietu etc?
Analogicznie. Prawo autorskie wymaga, aby każdy użytkownik twórczości uzyskał zgodę autorsko uprawnionych.
Użytkownika, który wykorzystał utwory bez zgody autora, a w zakresie zbiorowego zarządzania bez zgody ZAiKS-u, można pociągnąć zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych do odpowiedzialności cywilnej i karnej.
Istotne jest to, że Stowarzyszenie Autorów ZAiKS służy zarówno autorom jak i użytkownikom utworów, będąc swoistym pomostem w przekazaniu należnych wynagrodzeń autorskich (tantiem).- Czy chce pan coś jeszcze dodać na zakończenie naszej rozmowy?
Pewien jestem, że organizując najważniejszą imprezę w życiu, warto o tym pamiętać i nie wchodzić z długami w tzw. nową drogę życia.- Dziękuję za rozmowę

Tak czy inaczej z obudwu wypowiedzi można wywnioskować, że to Państwo Młodzi za sprawą umów, które zawierają zarówno z salą weselną oraz zespołem weselnym/djem weselnym powinni wyraźnie stwierdzić, kto opłaca tantiemy. Niestety prawo Zaiksu nie wskazuje wyraźnie osoby odpowiedzialnej za ten czyn. Najczęściej jednak tantiemy są opłacane okresowo przez właścicieli sal weselnych, które oprócz samy wesel organizują także inne imprezy, gdzie wykorzystywana jest muzyka. Jest to najwygodniejszy sposób, jednak zawsze należy się upewnić, czy sale się z tego wywiązują.


5 Responses to “Wesele a Zaiks – kto płaci?”

  1. Ślub Says:

    Z prawami autorskimi zawsze jest problem – nasze prawo jest na tyle toporne, że każdy ma wątpliwości i nawet przy najlepszych intencjach może zostać tzw. piratem.

    My w umowie z zespołem zawarliśmy klauzulę wyraźnie mówiącą, że to zespół opłaca tantiemy… Polecamy takie rozwiązanie, gdyż sporo problemów zostanie rozwiązanych :)

  2. AK Says:

    Witam,

    a jak wygląda sprawa utworów wykorzystywanych w podkładzie filmu z wesela?
    Wykonuje go firma na zlecenie, ale tylko i wyłącznie do użytku i na własność Młodej Pary, więc to Oni są właścicielami i mogą lub nie muszą rozpowszechniać filmu z muzyką…?! Tak?
    To jest moja interpretacja, a co wy na to?

  3. admin Says:

    Bardzo ciekawy temat poruszyłeś/-aś. Sam się zastanawiam jak jest w tym przypadku. Według mnie jest tak jak piszesz, że to film tylko do użytku własnego i jeśli jest kupiony oryginalnie to można go wykorzystać dla własnych potrzeb.

  4. kobbal Says:

    Świetny artykuł, uważam że jasno okreslone warunki w umowe z zespołem załatwiają sprawę. Jeżeli chodzi o podkład w filmie to uważam że to autor filmu tj. filmowiec robiący nam film musi być rozlizony z zaiks a my jako młodzi możemy w gronie rodzinnym rozkoszowwać się filmem bez obawy o inspektora zaiks

  5. TOMI Says:

    Moi drodzy. Po części sie z artykulem zgadzam, po części nie. Otuż od tego roku jako zespół chcięliśmy podpisać z ZAIKS umowę licencyjną. Nie uwierzycie ale instytucja ta kompletnie nie jest przygotowana na takie umowy. Powodem jest to, że taki zespól przemieszcza się i jest nie do skontrolowania-dla mnie osobiscie to bzdurne tłumaczenie. Jednak najbardziej oburzające jest to że w wypadku kontroli i nieoplaconych praw autorskich placą solidarnie 1 wlaściciel sali, 2 para młoda i zespól. Para mloda (gdy organizuje wesele na własna ręke -placi stawkę 1,40zł +Vat od osoby a nie jak to zostało napisane 10% od wynagrodzenia zespołu. Ofszem w przypadku imprezy masowej, gdy ciężko jest określić ile osób slucha zespołu np: festyn – opłata 10% od wynagrodzenia zespołu jest brana pod uwagę. Dla mnie osobiście ZAIKS nie chroni praw autorów tylko wlasne stolki. To lichwa postkomunistyczna, która próbuje pełnic w Polsce role monopolisty nic nie robiąc.Są instytucje, w których można rejestrować własne dzieła i patentować je. W Świecie są ich setki. W Polsce mówi sie o ZAIKS…. Pojedźcie do takiej placówk i popatrzcie za co Ci ludzie biora kasę. Polecam SOPOT ul HANKI SAWICKIEJ. Uśmiejecie sie po pachy. Z Każdym szczegulem wysyłaja do Warszawy do gdzie ZAIKS miesci się przy Ministerstwie Kultury i Sztuki. i Prowadzilem przez 10 lat legalną wytwórnię kaset, gram na scenie od 25 lat na imprezach różnego formatu i żadnego pracownika ZAIKS na kontroli nie widzialem. Ofszem … są w knajpach, hotelach i w kuluarach imprez masowych można ich spotkać ale nie na weselu???? Napiszcie kto miał taką kontrolę…. Proszę- może choć jedna para młoda….. Mówi się że to zamknieta impreza prywatna i dowidzenia. W domu masz prawo puszczać muzykę z radia i opłat nie wnosisz. Jeśli organizujesz imprezę weselną np w sali przy ośrodku wypoczynkowym wystarczy napisać-impreza prywatna. A swoją drogą Pracownikom ZAIKSu życzę żeby w końcu umożliwil muzykom legalną pracę i ruszyli tyłki – wypracowali realne procedury które nie będą waliły po kieszeni tylko przedstawiały realną, stałą opłatę za wesele nie przekraczającą 50 zł bo nikt tego nie zapłaci. DJ czy zespół powinien mieć równiez mozliwość wniesienia opłaty zryczałtowanej i przesłania listy utworów po imprezie… Spytacie jakiej listy? A dla kogo jest ta opłata? chyba dla autorów piosenek prawda nie dla ZAIKSU.. musi być lista utworów…. Takie listy powinny być kogowane drogą elektroniczną a nie na karteczkach tak jak to ZAIKS ma w zwyczaju. Kurcze ta instytucja zatrzymała sie w latach 40tych. Widzicie DJa który wypelnia listę 300 utworów na papierze??? Ha ha … chyba że ma 4 sekretarki. Czemu po imprezie zapytacie – gdy ZAIKS żąda przed….??? Pokazcie mi dobrego DJa lub prezentera, który umie określić przed imprezą co puści. |Przecież to zależy jacy goście są na sali i przy czym sie będą bawić. DJ to nie DUCH JASNOWIDZ. W POLSCE nie ma realnych procedur choś o prawach autorskich mówi się od 15 lat,To obciach przed całum światem o który obwiniam rząd i ZAIKS który bierze kasę głuwnie dla siebie a tantiemy dostają tylko grube ryby ze światka muzycznego. Taka jest niestety prawda. Nie zawracajcie więc sobie głowy opłatami za wesele bo szkoda czasu. Z Poważaniem i pozdrowieniami dla pracowników ZAIksu. (Przepraszam za błędy ale pisze jednym ciągiem i nie zdążę przeczytać bo czasu mam mało. Artysta i kompozytor a także DJ Tom

Leave a Reply